سياست‌ فشار دولت و

نزول خواسته‌هاي معلمان !!!

معلمان در اعتراضات و اعتصابات سال‌هاي قبل دنبال چه بودند و اكنون دنبال چه هستند؟!

با نگاهي به روند اعتراضات و اعتصابات معلمان در سال‌هاي قبل، مي‌بينيم كه دلايل فريادهاي اعتراضي معلمان نزول داشته و در حالي كه سال‌هاي قبل معلمان به اصل حقوق و دريافتي خود معترض بوده و خواستار ارتقاي وضعيت معيشت خود و اجراي لايحه نظام هماهنگ پرداخت بودند، در پي فشارهاي بيش از حد دولت مهرورز و برخوردهاي امنيتي با معلمان، اكنون اعتراضات و اعتصابات پراكنده معلمان در سراسر كشور، به دليل پرداخت نشدن مطالبات معوقه و همان حقوق ناچيز قبلي آنان است، در چنين شرايطي و با توجه به تورم لجام گسيخته موجود، كه رتبه اول در خاورميانه و رتبه سوم دنيا را دارد و رقم واقعي آن مشخص و شايد قابل محاسبه نيست، دولت اعلام مي‌نمايد كه ميزان افزايش حقوق كاركنان دولت، البته كاركنان عادي دولت، فقط 6% خواهد بود.

حال در اين وضعيت كه به نظر مي‌رسد دولت با سياست،‌ اعمال فشار بيشتر توانسته خواسته‌هاي معلمان را محدود كرده و تحت كنترل خود درآورد، نقش كانون صنفي در هماهنگ كردن معلمان بايد پررنگ‌تر باشد، در حالي كه در بيانيه صادره از جانب كانون معلمان صنفي مدني، هيچگونه هماهنگي با كانون‌هاي سراسر كشور مشاهده نمي‌شود و برنامه‌هاي اعلام شده مختص تهران و قم بوده و براي ساير شهرستانها برنامه‌اي در نظر گرفته نشده است، ضمن اين كه دليل مشخصي براي حضور بر مزار مرحوم خانعلي و شهيد مطهري اعلام نشده است.

مطلبي كه قبلا هم ما به آن اشاره كرده بوديم اين است كه كانونهاي صنفي بايد دنبال رسميت بخشيدن به فعاليتهاي خود باشند، در غير اين صورت عملا نمي‌توانند فعاليت مهمي انجام دهند و بابت همين فعاليت‌هاي اندك هم مواخذه خواهند شد.

ادامه اعتصاب معلمان!

اين بار كرج ، شهريار و قرچك ورامين!

شماري از معلمين شهرستانهاي كرج و شهريار از روز شنبه به علت پرداخت نشدن مطالباتشان در كلاس درس حاضرنمي شوند.

حاضر نشدن اين معلمين در كلاسهاي درس در دو روز گذشته مدرسه‌هاي كرج و شهريار را به حال نيمه تعطيل درآورده است.

اين معلمين معترض اضافه كار و حق التدريس خود را از آبان سال گذشته دريافت نكرده و با مشكلات بسياري مواجه هستند. لازم به ياد آوري است كه كانون حمايت از حقوق معلمان نيز در بيانيه‌اي اعلام كرده است در صورتي كه تا 27 فروردين حقوق معلم‌ها پرداخت نشود اعتصاب سراسري در كشور برگزار خواهند كرد.

معلمين در همه جاي ايران دردهاي مشترك دارند وهمين دردها آنها را پاي تحصن مي آورد.

تيتر كردن مسائل فرهنگيان و مشکلات ادامه دار!

تاكنون بارها شاهد اين تيترها چه در رسانه‌هاي ملي و چه روزنامه‌ها بوده‌ايم:

الف) تمام مطالبات فرهنگيان پرداخت شد. و ديگر مطالبا تي ندارند.

ب) مشكل مسكن فرهنگيان حل خواهد شد.

ج) چندين ميليارد تومان  وام مسكن در اختيار فرهنگيان قرار مي گيرد.

د) پاداش پايان سال فرهنگيان پرداخت شد.

ه) ميانگين حقوق فرهنگيان بيشتر از ساير كارمندان است.

و) تصميم دولت براي پرداخت  سبد كالا به كاركنان دولت و فرهنگيان.

ز) پاداش هفته معلم به فرهنگيان.

ح) سيم كارت اقساطي برا ي فرهنگيان.

ط) ميزان افزايش حقوق ابتداي سال كاركنان دولت و فرهنگيان.

ي) تسهيلات ويژه براي فرهنگيان

ك) و...

شما خواننده محترم چه فكر مي كنيد؟ هدف چيست؟ در چنين فضاي مطبوعاتي و تبليغاتي رسانه‌ها، غير فرهنگيان  چه تصوري در مورد فرهنگيان دارند؟ و چرا اين مسايل را هيچ گاه براي ساير كارمندان دولت كه حقيقتا تسهيلات خوبي دريافت مي نمايند، اعلام نمي‌كنند؟ و چرا به فرهنگيان كه مي رسد مكرراعلام مي نمايند و پرداخت نمي كنند؟؟؟

بگذاريد ابتدا برداشت غير فرهنگيان را در اين خصوص بيان كنيم: مردم عادي تصورشان اين است كه:

الف) وضعيت اقتصادي فرهنگيان بسيارعالي است و قاعدتا، با اين همه تسهيلات دولت براي آنها نبايد فرهنگيان، مشكلي داشته باشند.

ب) چرا دولت اين قدر به فرهنگيان مي‌رسد؟

ج) با اين همه رسيدگي دولت به فرهنگيان باز هم اعتصاب مي‌كنند، به راستي كه خيلي زياده‌خواه و گستاخ هستد! ( مراجعه شود به ستون حرف مردم و انعكاس نظرات مردم در روزنامه‌ها در ايام اعتصابات سال 85 و ابتداي سال 86 )

هدف دولت ها چيست؟

الف) دولت‌ها براي جلب نظر قشر عظيم معلمان، هميشه تبليغات اين جنيني را لازم دارند. ( به اخبار رسانه‌ها درفاصله زماني 1/12/86 لغايت24/12/86 درخصوص مطالبات فرهنگيان از زبان مسئولان مختلف مراجعه كنيد.)

ب) بدبين كردن مردم نسبت فرهنگيان و ترور شخصيتي فرهنگيان.

ج) راضي نگهداشتن فرهنگيان با دادن وعده‌هاي غيرعملي.

د) و اين كه غيرمستقيم وانمود كنند كه مسئله اول و مهم براي آنها فرهنگ است.

و اما واقعيت مطلب اينست كه دلسوزي واقعي براي فرهنگ اين آب و خاك كه اصل انقلاب و تقديم هزاران شهيد براي آن بود، بسيار ناچيز است و متاسفانه براي عده‌اي شيرين تر از قدرت خود قدرت است و حفظ آن. حق نوشته‌هاي پراكنده 

اللهم عجل لوليك الفرج

تضييع حقوق معلمان

و شروع اعتصابات صنفي معلمان!

در آستانه هفته معلم و در پي بي‌توجهي‌هاي دولت و وزارت آموزش و پرورش، نسبت به پرداخت مطالبات معوقه معلمان، با خبر شديم كه معلمان شهرهاي اردبيل، جيرفت، بيرجند و بانه روز شنبه و يكشنبه اقدام به تحصن در دفتر مدارس نموده و از حضور در كلاس خودداري نمودند.

يادآور مي‌شود كه بيشتر مطالبات معلمان مربوط به اضافه تدريس بين يك تا شش ماه، اضافه تدريس بالاي60 ساعت در ماه،  پاداش مناطق محروم، اضافه كار عواكل اجرايي، حقوق نوبت دوم عوامل اجرايي، حق‌الزحمه انتخابات خبرگان و شوراي شهر و  . . . . . مي‌باشد كه تاكنون پرداخت نشده است.

حال با اين وضعيت كه روحيه معلمان به دليل كوتاهي مسئولانشان خراب است، صحبت از نوآوري و شكوفايي در آموزش و پرورش، ناسزا به معلمان است.

به داد آموزش وپرورش برسيم.

جامعه شناسان معتقدند؛ اگر مي خواهيد وضعيت 20 سال آينده جامعه‌اي را پيش بيني نماييد؛ وضعيت كنوني دستگاه آموزش و پرورش آن جامعه را بررسي نماييد و ضعيت 20 سال آينده آن جامعه به لحاظ فرهنگي؛ سياسي؛ اقتصادي و. . . را پيش بيني كنيد.

ما معلمان خود را كارشناس خبره  در مسايل اقتصادي؛ سياسي  و... نمي‌دانيم؛ بلكه همين قدر كه عمري را مانوس با نسل آينده هستيم و خاك خورده فرهنگ؛ مي توانيم و بايد در خصوص وضعيت فعلي آموزش و پرورش اظهار نظركرده و چون در بطن امور قرار داريم از نزديك مسايل و مشكلات را لمس مي‌نماييم؛ بايستي تاثير گذار در تصميمات  و برنامه‌ريزي‌هاي آموزش و پرورش باشيم و اين حق ماست.  

در صورتي كه اين مسئله از طرف مسئولان ناديده گرفته شود، جفاي بزرگي در حق ما و آموزش و پرورش كشور شده است و چون درحال حاضر وضعيت آموزش و پرورش ما چنين است كه در اكثر تصميم‌گيري‌ها و برنامه‌ريزي‌ها كمترين نقش را معلمان دارند؛ بايد به طرق معقول و منطقي اين خواست معلمان به نظر مسئولان محترم برسد؛ تا اندكي از هزاران مشكل و معضللات فعلي  آموزش  و پرورش كاسته شود.

اولين گام در اين مسير رشد آگاهي  همكاران و دخالت آنان  در مسايل آموزش و پرورش است.

دومين گام خارج شدن همكاران از حالت بي تفاوتي نسبت به مسايل مختلف كشور و خصوصا آموزش وپرورش است.

سومين گام؛ داشتن وحدت و هماهنگي كامل ميان خود همكاران فرهنگي است؛ كه لازمه آن ايجاد تشكل قوي صنفي بدون هيچ گونه وابستگي به مجموعه دولت است.

اما سوال اينجاست كه آيا دولت‌ها زمينه برداشتن اين گام‌ها را فراهم مي نمايند و بستري مناسب براي وارد شدن همكاران فرهنگي را در اين زمينه آماده مي كنند؟! حق نوشته های پراکنده

اللهم عجل لوليك الفرج 

اعمال قدرت وزير بي‌تجربه!

وزير محترم آموزش و پرورش از چند روز قبل مكرر اعلام نمودند كه مدارس روز ۱۴ و۱۵ فروردين تعطيل نمي باشد؛ حتي اين پيام به شكل زيرنويس هم پياپي از شبكه‌هاي مختلف سيما پخش شد. همكاران محترم طبق معمول روز ۱۴ فروردين در مدارس حاضر شدند اما متاسفانه از حضور دانش آموزان خبري نبود و فقط  وقتي از تمام همكاران گرفته شد و روسياهي به وزير ماند .

نتيجه گيري:

**  اگر وزير خيلي قدرت دارد و مي خواهد اعمال قدرت كند قانوني جامع وضع نمايد كه دانش‌آموزان در ايام خاص غيبت نكنند و در مدارس حضور يابند وگرنه همكاران كه حضور خواهند يافت.

**  احتمالا اين پيام هاي وزير يكي از ۱۸ برنامه اي است كه وزير محترم قرار است اجرا نمايند.!!!

** عدم حضور دانش آموزان و تعطيلي هاي اين چنيني به ضرر همكاران مي باشد چرا كه بايستي كتاب درسي كامل تدريس گردد و بعد فشار مضاعف را همكاران بايد تحمل كنند.

** اگر وزير كمي مديريت به خرج مي دادند بايستي اين ۲ روز را تعطيل اعلام مي نمودند  و در عوض امتحانات خرداد ماه را دو روز ديرتر شروع مي نمودند. اما دريغ از...!!!!!  به نقل از حق نوشته های پراکنده

مهران مدیری و سیستم کلنگی مدیریت!

مهران مديري يكي از كارگردانان و بازيگران استاد در زمينه طنز تلويزيوني است كه به نظر من باني طنز نو در تلويزيون بود. كارهاي او يكي بعد از ديگري بهتر از گذشته است. نوآوري و تازگي در كارهاي او بسيار به چشم مي خورد.

وي‍‍ژگي مهم كارهاي او را مي توان به حضور خودش به عنوان بازيگر اصلي و كارگرداني همزمان نام برد كه اين ويژگي در كمتر بازيگر حرفه اي به چشم مي خورد. مرد هزار چهره كه در نوروز امسال به كارگرداني و بازيگري خودش از سيما در حال پخش شدن مي باشد يكي ديگر از كارهاي اوست.

گروه نويسندگان اين طنز تلخ همان گروه قبلي به سرپرستي پيمان قاسم خاني است كه همه او را با فيلم مارمولك  كمال تبريزي مي شناسند كه نويسندگي فيلمنامه آن را به عهده داشت. در اين مجموعه مديري با به تصوير كشيدن زندگي يك كارمند ساده و قرار دادن او در مسير داستان او را در چهره هاي مختلفي ظاهر مي كند. اين شخص كه با نام مسعود شصت چي بازي می كند ناخودآگاه در مسئوليتهاي بزرگ و حساسي قرار مي گيرد و خوشبختانه به خوبي از پس آن برمي آيد نه اينكه در آن حرفه تبحري داشته باشد بلكه از اسم و شباهت افراد مشهور در آن حرفه استفاده مي كند و مسوليتهاي جديد را به عهده مي گيرد.در اين طنز مديري به خوبي توانسته سيستم معيوب و كلنگي مديريت در ايران را به نمايش بگذارد.

در كشور ما متاسفانه مسئوليتها و پستهاي حساس بر اساس تخصص و كارآيي فرد نيست بلكه به علت رانت و پارتي و...است. كارآيي افراد در كشور به صورت آزمون و خطا صورت ميگيرد. بودجه ها خرج مي شود تا فعلي به سرانجام برسد در اين راه بهره وري مهم نيست مهم اينست در مدت مسئوليت بتواني مقام مافوقت را راضي نگهداري حتي اگر به بهاي از دست دادن بودجه و بيشتر شدن هزينه ها باشد. متاسفانه وقتي همه مديريتها با عوض شدن قدرت در كشور عوض مي شود نتيجه كار جز اين نميتواند باشد. البته در اين راه بايد از مديراني كه با صداقت و به دور از سياست بازي كار مي كنند و برايشان بهره وري و نتيجه كار مهمتراز خشنودي فلان وزير و فلان ...است بايد نام برد كه البته به مرور زمان اينگونه مديران از گردونه خارج مي شوند زيرا سيستم نمي تواند آنها را بپذيرد.

در سريال مرد هزار چهره اين كارمند به علت اين همه كلاهبرداري در حال محاكمه است ولي اينجا اين جوري نيست بلكه به پست بالاتري ارتقا پيدا مي كني و شايد هم در آينده ... شوي! لینک مطلب 

چــــه کسانی می خواهند

کانون های صنفی معلمان به سرنوشت سازمان مجاهدین خلق دچار شود؟!

باید قبول کنیم اگر فرصت به دست بیاید و امکان داشته باشد بعضی از معلمان مشی مسلحانه پیش می گیرند!

 همه چیز را قبول نداشتن وبه همه ایراد گرفتن وبی اعتمادی به روش مدارا کردن برای تفهیم مشکلات به مجریان منجر به قهر همیشگی می شود! کاری که سازمان مجاهدین خلق کرد و یا با او کردند و از گردونه مسئولیت های اجتماعی خارج شد و یا خارجش کردند وسرانجام اعضای آن اسلحه به دست گرفتند وعلیه ملت خود مبارزه مسلحانه پیش گرفتند!!

  نمی گویم خدایی نکرده کانون های صنفی، قصدچنین روشی دارند ولی خاطرات ما از گذشته و از افرادی که بچه های مبارزی بودند، این فکر را تداعی می کند.

این که همه چیز را در مخالفت با زمین و زمان خلاصه بکنیم و هیچ نتیجه ای هم از  این مخالفت ها حاصل نشود منجر به چنین، بینشی می شود که ؛ عده ای تلاش می کنند تا ؛ مبارزات صنفی را تهدید علیه  امنیت کشور تلقی کنند و گروه معلمان را کوچک و کوچک کنند و در نتیجه کانون های صنفی را کم اثر و حتی بی اثر کنند.

 ما می گوییم احقاق حق به طریق واقع نگری و با امکانات موجود، دوستان فکر می کنندکه ما محافظه کاریم!! ما می گوییم مدارا با دولتی که به راحتی می تواند با هر بهانه ای شما را  از مسیر احقاق حق خارج کند، لازم است تا بتوانید به اهداف برسید ، دوستان در  اندیشه انتقام و قهر هستند!!

  برای چندمین بار  عرض می کنم راه برون رفت از وضعیت فعلی فعالیت های کانون های صنفی بازنگری در کارهای گذشته واتخاذ تصمیم های جدید در مبارزات صنفی وسیاسی فرهنگیان است.

  ما، می خواهیم با این نظام و در این حکومت و در این کشور؛ به مقاصد خود برسیم و باید خود را  وارث این انقلاب بدانیم و عده ای فکر نکنند که؛ فقط آنها هستند که می توانند از آرمانهای انقلاب دفاع بکنند و دیگران را مستحقان ترحم بدانند و اگر  کار به این صورت  پیش برود در آینده باید همه مردم «جـــزیــه» بدهند و تنها گروه خاصی خود وارث بلامنازع ایران و انقلاب می دانند.

  همه باید هوشیار باشند و با طرح اندیشه های کوچک، گل به تیم خودی، نزنند و کارت موفقیت برای ادعای عوامانه دیگران جمع کنند.  

فسانه گشت و کهن شد حدیث اسکندر       سخن نو آر که نو را حلاوتی است دگر

 اردیهشت ماه نزدیک است روش های قبلی از اثر افتاده است و قبول کنیم، بین همکاران هم، بی رغبتی  به وجو آمده است، راه جدید و روش تأثیرگذاری کلام واعتراض معلمان، باید تغییر کند. تقریرات

یــــا عـــلـــــــــــــی مــــــــدد

اللهم عجل لوليك الفرج 

آرزوها و دريغ‌هاي ما...

به قلم دكتر شريعتي

پسرم، نمي خواهم برايت سخنراني کنم، نه قصدش را دارم و نه حالش را.

زندگي را در فرهنگ اروپائي، هشتاد سال معدل مي‌گرفتند و چهل سال را نيمه‌راه زندگي مي‌ناميدند. «دانته» در جلد اول بهشت و دوزخ و برزخ که با اين عبارت آغاز مي‌شود: «در نيمه‌راه زندگاني ما»، مقصودش چهل‌سالگي است. براين اساس، من به نيمه‌راه زندگاني خويش رسيده‌ام؛ اما من نه در فرهنگ غربي که در شرق زندگي مي‌کنم، معدل عمر ما خود چهل سال نيست و اگر عمر امثال مرا ملاک بگيري که اساس بر جوانمردگي است.

به هرحال احساس مي‌کنم که ديوارها از پيرامون من دم‌به‌دم، لحظه‌به‌لحظه به من نزديکتر مي‌شوند؛ اندک‌اندک احساس مي‌کنم که بر روي سينه‌ام فشار مي‌آورند. در پشت هر ديوار کميني، از هر سايه‌اي خطري و از هر گوشه توطئه‌اي؛

اينست فضائي که در آن تنفس مي‌کنم.

متأسف نيستم، زيرا تأسف حالتي است، دريغي است که بر عزيزي بايد خورد و من خود را کوچکتر از آن مي‌بينم که براي از دست رفتنش حتي شايسته باشد که افسوسي خورد و دريغي داشت.

اما بي‌شک هر احساسي و هر روحي و هر موجود زنده‌اي، به‌خصوص در لحظه‌هائي که بيم‌خطر و فنا مي‌رود و بوي مرگ را استشمام مي‌کند، دوگونه احساس و دوگونه خاطره در جانش قوت بيشتر مي‌دهد و فضاي يادش را سرشار مي‌کند: يکي «دريغ‌ها» و يکي «آرزوها» - که البته هر دو از يک سرچشمه‌اند و هر دو يک ذات دارند، اما در دو چهره و در دو تعبير.

دريغ‌هايم بسيار است و آرزوهايم نيز بسيار و حرفها بسيار براي گفتن؛ اما من در اينجا مي‌خواهم اساسي‌ترين افسوس‌هايم را و عزيزترين آرزوهايم را، در لحظه‌هاي آخري که احساس مي‌کنم، به تو بازگو کنم، در حالتي که تو مي‌تواني از اينها وصيتي را تلقي کني.

دريغ‌هايم بسيار است، در تاريخ از آغاز اسلام تاکنون: اي کاش چنين مي‌شد، اي کاش چنان نمي‌شد، اگر چنين مي‌کرديم و اگر چنين مي‌گفتيم، چنين نمي‌شد و چنان مي‌شد. اما سخن گفتن از تاريخ، نه مجالش هست و نه حالش. از تاريخ خودم سخن مي‌گويم؛ در زمينه‌اي بسيار محدودتر و مسائلي عيني‌تر و نزديکتر. از سيد جمال به اين سو، اين دريغ‌ها آغاز مي‌شود: اگر او را تنها نمي‌گذاشتيم، و اگر او را در دست توطئه‌ها و جلادها رها نمي‌کرديم، اسلام، امروز، نه همچون متهمي که نياز به دفاع دارد، بلکه همچون مدعي عموم انسان، يا لااقل مدعي امت خويش در اين بخش بزرگ از جهان، شناخته مي‌شد و دادستان مي‌بود و دادستاني مي‌کرد، نه اکنون که ما بايد وکالت دفاع از او را به گونه‌اي تسخيري و ضعيف برعهده گيريم. به هرحال او را تنها گذاشتيم و گذاشتيم که متهمش کنند، ضعيفش کنند و بسادگي سربه‌نيستش کنند، و به هرحال سخنش، طنين فريادش در فضاي اين سرزمين نپيچيد و از آن پس براي هميشه از يادها برفت و پس از او (در) مشروطه، اي کاش به‌جاي آنکه به تغيير رژيم مي‌پرداختيم، به تغيير خويش مي‌پرداختيم.

پس از جنگ، پس از شهريور بيست، ما – نهضت ملت ما – بيست سال اختناق را که مي‌توانست بزرگترين عامل بيداري و آگاهي و حرکت و نجات و سرچشمه آموزشها و تجربه‌هاي بزرگي باشد، گذرانيم و از آزادي تنها بازگشت به ارتجاع عصر قاجاري را بنام مذهب، شعار خويش کرديم، زنها را به چادر برگردانديم و علمايمان را به عمامه و توده مردممان را به تکيه.

و پس از بيست سال فشار سکوت، عالمان ما، ارمغاني که از آن دوران پر از آموزش و پر از آزمايش به ملت ما هديه کردند، باز زنجير بود و تيغ؛ اما نه براي آنکه دشمني را به بند کشند، يا براي آنکه از حقيقتي دفاع کنند و بر فرق نفاق و کفر فرود آرند، بلکه تا بر سر و سينه خويش زنجير کشند و بر فرق خويش تيغ.

آنگاه که سياست رو کرديم: نفت، مليت، استقلال و نفي امپرياليسم و استعمار غربي. اما اي کاش به جاي شعار «نفت»، ما يک شعار «فکر» مي‌داشتيم؛ بجاي تلاش براي بازستاندن نفت از دست غرب، اي کاش به بازستاندن آنچه از نفت عزيزتر است برمي‌خاستيم و آن، بازگرفتن ايمانمان، آگاهي و انديشه‌مان و خويشتن انساني‌مان بود که از ما گرفتند و بدنبال آن خيلي چيزهاي ديگر را و از جمله نفت را. اگر خويشتن را بازمي‌يافتيم، هم خود را بازيافته بوديم و هم بدنبال آن، به‌گونه نتايج طبيعي و حتمي و قطعي اين «خوديابي»، سرمايه‌هامان را و نفت‌مان را. اما دريغ، که از نهضت مذهبي‌مان به تعظيم شعائر صفوي و قاجاري گذشت، و نهضت ملي‌مان به تبليغ شعارهاي روزمره سياسي. آن‌چنانکه امروز اگر تيغ و زنجير و مفاتيح را از ما بگيرند، ديگر از دين چيزي نداريم بماند؛ همچنانکه روزي که شعارهاي سياسي‌مان را از ما گرفتند. ديگر از خويشتن خويش باقي نمانده است. بهرحال گذشت.
در اين سالهاي اخير، من در محدوده‌اي بسيار حقيرتر و کوچکتر از آنچه ديگران تلقي مي‌کنند و تصور، بعنوان معلمي يا گوينده‌اي تنها و ضعيف، کاري را در ظرف بسيار محدود زماني و در شرايط بسيار محدودتر و دشوارتر اجتماعي، آغاز کريدم. اما کي؟ در شرايطي که در همان حال که بدترين بود، مي‌توانست بهترين هم باشد؛ هنگامي كه روحانيت ما – و متعاقب آن توده مذهبي‌مان که همه توده ملت ما و جامعه ماست - ، براي نخستين‌بار به صحنه آمد و کمر راست کرد و از خلوت دعاها و وردها و از کنج حجره‌ها و مدرسه‌ها، به وسط زمان و عرصه درگيري‌هاي روزگار ورود کرد، ورودي سريع، غريب و بگونه‌اي که هرگز پيش‌بيني نمي‌توانستيم کرد. و از سوي ديگر نسل جوان ما، روشنفکران مسئول ما، با دو بعد پرشکوه و پر جنبش و متعالي نهضتي را آغاز کردند، نهضتي که يک بعدش تکيه‌گاه فکري اسلام بود – و اين کاري بود بديع: آنچه آرزو مي‌کرديم - ، و بعد ديگر مرحله شگفت‌انگيز ايثار و انفاق جان – چه سخاوتمندانه! براي نخستين بار ما که خو کرده بوديم که همواره عزادار شهيدان باشيم، نشان داديم که مي‌توانيم پيروان شهيدان باشيم، و نوحه‌سرائي را که پيش از اين در طي قرن‌ها جانشين حماسه‌سرائي کرده بودند، در پيرامون شهادت بازگردانيد و از شهادت حماسه سرائيد و نوحه‌سرائي را به خصم بازگرداند.

و اما افسوس! اما افسوس که در اين هر دو راه، چه نيروهائي به مهلکه افتادند و چه امکاناتي از دست رفت: اگر در آن سو، به جاي مشتي نيرومند و کوبنده بر روي خصم، مشتي نيرومند و کوبنده بر اين ديوارهاي سترک قرون وسطائي که گرداگرد عقل و دين و انديشه ما کشيده بودند، فرود مي‌آمد و راه براي تابش نور به خلوتگاه‌ها و تکيه‌گاه‌ها و حجره‌ها و حوزه‌ها و انديشه‌ها و احساسهاي ديني‌مان باز مي‌شد، آنگاه مذهب ما، آن روز هزاران آموزگار شهادت در ميان توده داشت نه دو شهيد. و در اين سو، به جاي آن که نهضتي تنها بر روي سرش راه برود، در حالي که دستهايش در جيب است و پاهايش در هوا و معلق و رها، کاري مي‌کرد که اين مرد بر روي دو پاهايش راه برود و با دستهايش کار کند و با سرش بيانديشد. روشنگران ما به عمل پرداختند، و کارگران ما محروم و غافل تخديرشده و فريفته دور از صحنه و محروم از اين پيامبران بزرگ عصر خويش – پيامبراني که از انبيا بني‌اسرائيل برترند.

من در اين ميان، کار را هنگامي آغاز کردم که آن دو قطبي که همواره آرزو مي‌کردم يک قطب شوند، آن دو دستي که همواره دو مشته روياروي هم بودند، يک پنجه در هم فشرده گردند – پنجه‌اي که از ايمان نيرو مي‌گيرد و از فکر روشنائي، هيچ‌کدام نتوانستند و برخي نخواستند، و برخي که اکثريت باشند، ندانستند که اگر به جاي تنها گذاشتن من، کاري اين‌چنين مي‌کردند – آن هم کسانيکه اکثريتشان هم در ايمان و هم در ايثار از من برترند – اکنون هزارها، صدها هزار چراغ راه فرا راه اين مردم بود و اکنون اسلام هم از قدرت حرکت عشق و ايماني که از قلب اين توده مي‌جوشد، تغذيه مي‌کرد و هم از نور آگاهي و انديشه روشنفکراني که به جاي آن که انديشه خويش را به خلق انفاق کنند، جانشان را انفاق کردند – و اين عالي‌ترين اخلاص است.

اما دريغ! اما دريغ که مردمي که به روشنائي بيشتر نياز داشتند، از روشنائي محروم شدند، و به‌جاي آن شهيداني يافتند، شهيداني که در تاريخ فرهنگ و ايمان ما هم کم نيستند و بلکه بسيارند و از هر امت و ملت ديگري بيشتر؛ اما اين ناآگاهي بود که اين خلق را در پيرامون آرامگاه هر شهيدي که در هر گوشه و در هر نقطه و هر کوه و دره و صحرا و روستاي اين سرزمين افتاد، به صورت بت‌پرستان جاهلي که بر پيرامون بتهاي مجهولي طواف مي‌کنند و آنچه از آنان مي‌خواهند، نذر و نيازها و خواستهاي زنانه و کودکانه و جاهلانه است، رها کرد. به هرحال، در آن حال که اين انديشه بيش از هميشه نيازمند نور روشنفکران و عشق توده بود، و اين نور و اين عشق در عالي‌ترين لحظات تجلي خويش بود، اما نگاه ما از هر دو بي‌نصيب ماند، يا لااقل کم‌نصيب. به هرحال بگذريم؛ کار من نيز ناتمام ماند و حرفها ناگفته.

و اما آرزوهايم. اينها دريغهايم بود، اما آرزوهايم – اين آرزوها در خط سير يک آرزوي اساسي است: آرزوي ابلاغ؛ که ما همه – ما آگاهان اين دين – رسولان پس از خاتميت هستيم. رسول، از سوي جيرئيل پيام گرفت و ما از سوي رسول. ما رسولاني هستيم که جبرئيل‌مان محمد است، و آن برگي از نور که «اقرء» را در آن غار تاريک پيش چشم محمد آورد، اکنون پيش‌روي ماست.

اما کار ما، ابلاغ پيام ما، ناتمام ماند و من که يکي از کوچکترينم، آرزو داشتم که اي کاش بزرگترين و اصيل‌ترين آيات و سوره‌هاي اين پيام را مي‌توانستم به آن گروهي که به سخنم گوش مي‌دهند، فراخوانم (چه)، مي‌ترسم در اين لحظاتي که هر دم مرگ را در پيش‌رو و پشت‌سر خويش، احساس مي‌کنم، آنها در دلم مدفون و انبار شوند، اما مي‌گويم تا شما، تا شمائيان، پيغام را به قيمت انفاق همه چيزتان برسانيد. بهرحال اينها دريغهاي من (بود) *.

* ادامه اين نوار، گفتاري است تحت عنوان «آرزوها»، که در مجموعه آثار شماره 25 به چاپ رسيده است. («دفتر»)
... و اما آرزوهايم: طبيعي است که آرزوي هر کسي با سرشت او، با روح او و با سنخيت فکر و تربيت و محيط و جنس فطرت او و تربيت و تاريخ و فرهنگ محيط و خاندان او الهام و با شيوه تفکر و مکتب او پيوند دارد.

اساساً آرزوها از همين سرچشمه‌ها است که برمي‌خيزد. من از يک‌سو شرقي هستم و از سوي ديگر يک مسلمان با روح و بينش و نگرشي شيعي و از سوي ديگر انساني که در اين عصر زاده شده است و زندگي کرده است، و اين عصر، عصري است که ويژگيهاي خويش را دارد: عصري است که تصاعد پليدي وجود به اوج خود رسيده است، و از سوي ديگر آزادي و عدالت به اوج خود. و در طول تاريخ هرگز چنگيزي تا بدين غايت که اينها مي‌کنند، در جهان، چنگيزي نکرده است و نمي‌توانسته است بکند و نمي‌دانسته است چه کند و چگونه: چنگيز ديروز سلاحش شمشيري بوده است و مرکبش اسبي و نقابش و دفاعش سپري و همين! اما چنگيز امروز، مرکبش «صنعت» است و سرمايه و شمشيرش «علم» است و نقابش آزادي، انسان‌دوستي، تمدن، پيشرفت، صلح، سوسياليسم، حقوق‌بشر، ليبراليسم، اومانيسم، چنگيز ديروز مفاصل اعضاء يک پيکر را مي‌گسست، و امروز پيوندهاي عميق و قدسي روح را؛ چنگيز ديروز سر از تن جدا مي‌کرد؛ چنگيز امروز فطرت آدمي را از تنش. چنگيز ديروز خانه‌ها را بر سر خلق فرو مي‌کوفت؛ چنگيز امروز جهان را، آسمان را، عشق را، ايمان را و هرچه را که آدمي در پناه آن «آدمي» مي‌تواند ماند، بر سرش آوار مي‌کند. چنگيز ديروز جامه را از تن آدمي بدر مي‌کرد و مي‌ربود، چنگيز امروز ماهيت آدمي را و هويت آدمي را.

به‌هرحال، جور، غارت و دشمني با انسان، در طول اين تاريخ، تاريخي که با قابيل آغاز شده است، همچون همه پديده‌هاي ديگر عالم، در مسير تکاملي و تصاعدي خويش، اکنون به آسمان رسيده است. قلمرو حکومتش نه ديگر از مرزي به مرزي و از قومي به قومي، که پهنه جهان است و کشور انسان.

اما در سوي ديگر هيچگاه آزادي و عدالت و دشمني با ظلم و پليدي، هرگز همچون امروز اصحابي وفادار و سربازاني سرشار از ايثار و جانبازاني پر از سخاوت و صميميت نداشته است، و اين بيانگر آن مکتبي است که در فلسفه انتظار شيعي و در فلسفه قيام مصلح انقلابي آخرالزمان، بدقت تشريح شده است. روزگاري که فساد و ظلم سراسر جهان را مملو کرده است، روزگاري که در آن، به گفته امام صادق، ديگر انسانها ظلم و فساد را تحمل نمي‌توانند کرد و تحمل نمي‌کنند و در برابرش به عصيان برمي‌خيزند. و اين دو منحني متضاد، در اوج صعود خويش، انفجار را در پي خواهند داشت.

به هرحال فرزند زماني هستم که در آن فلاح و عدالت، که در مذهب ما نخستين، هدف توحيد است و دومين، هدف تشيع، نه ديگر همچون آرزويي و همچون پندواندرزي که دهان به دهان مي‌گردد، يا همچون مضاميني که در اخلاق يا ادب تبليغ مي‌شود، که هم‌چون آتشي که از سينه‌اي به سينه‌اي و فريادي که از حلقومي به حلقومي مي‌پرد و در سراسر زمين گسترش مي‌يابد، جهان را به تلاطمي پراميد و جنبش رهايي‌بخش کشانده است. روزگاري که وفاداران نجات آدمي و مجاهدان عليه تاريکي، ستم، استعباد و استبداد، نه ديگر فيلسوفان، عارفان، روشنفکران و نخبه‌هاي بشريت، پيامبران و ياران معدودشان، که توده‌هاي عامي، قربانيان هميشگي جهل و ظلم، پيش‌تازان و پيش‌گامان آنند. به‌هرحال عصري که انقلاب کبير فرانسه را پشت سر نهاده است؛ رنسانس را، بازگشت به عقل و علم را از استبداد ديني و امپرياليسم لاتيني بنام مسيحيت، و فئوداليسم و برده‌داري را، که زيربناي مذهب گذشته بود، پشت سر نهاده است؛ انقلاب صنعتي را پشت سر نهاده است، استثمار را کشف کرده است؛ علت فقر، گرسنگي و ظلم و تبعيض و تضاد را فهميده است و راه درست نفي همه اين بيماريهاي هميشگي تاريخ را پيدا کرده است. علم نه ديگر مفاهيمي که از دهاني به دهاني و از کتابي به کتابي، در حجره‌ها و مدرسه‌ها و دانشگاهها و آکادمي‌ها مي‌گشت و زبده‌ها را سيراب مي‌کرد و خوراکي براي تفنن اشراف و افراد فارغ‌البال و مرفه مي‌ساخت، بلکه تابش نوري و – چه بهتر – سلاحي در دست مردم شده است در پرتو آن آن ريشه‌ها را مي‌شکافند، علتها را پيدا مي‌کنند و در پس نقابهاي فريبنده روح و معنا و فلسفه و زيبايي و حکمت و دين، چهره‌هاي پليد و سياه و کفر و نفاق، غارت و جور و جبر و ظلم و فريبکاري را مي‌شناسند. نه تنها عدالت، که راه استقرار آنرا نيز مي‌دانند. نه تنها تبعيض و استثمار را مي‌شناسند و بدان دشمني مي‌ورزند، بلکه باور دارند که مي‌توانند آنرا طرد کنند. آن روز آنچه را در طول تاريخ، پيامبران و صالحان به‌گونه شعاري، به‌گونه فرهنگي، به‌گونه اخلاقي، به‌گونه آرزوهاي هميشگي انسانيت، به‌گونه تجلي فطرت آدمي در طول تاريخ احياء ميکردند و ابلاغ مي‌کردند و پيرواني کم مي‌يافتند و فريادشان بي‌درنگ در انبوه غوغاي جباران گم ميشد، محو ميشد و يا بدتر از آن «مسخ»، امروز در سراسر جهان، در پليدترين باتلاقهاي سرمايه‌داري و استعمار و اسنثمار و غارت، صميمي‌ترين ياران خويش را در وسعت خاک، از پيشرفته‌ترين جامعه‌هاي متمدن تا عقب‌مانده‌ترين قبائل چادرنشين آواره باز مي‌يابد. بي‌شک آرزوهاي من از اين مرزها بيرون نيست.

از يک‌سو فرهنگ عظيم شرق که همواره انسان را به نجات درون خويش، به کمال معنا و رشد وجودي انساني فرا مي‌خواند و از روح و عشق سخن ميگفت و مي‌کوشيد تا در درون آدميان چراغ قدسي خداوند را فروزان نگاه دارد؛ و اسلام را به هستي پيوستگي خوش و هماهنگ و معني‌دار «توحيد» بخشيد و به نبوت، رسالت قيام مردم را براي قسط و عدالت؛ و محمد همچون سقراط که «فلسفه» را از آسمان به زمين آورد، «دين» را از آسمان به زمين آورد، تا نه ديگر بندي از ذلت بر دست و پاي اراده و آگاهي آدمي باشد، که از يک سرش بر گردن وجود انسان بسته است و سر ديگرش در عمق مبهم و مجهول آسمان گم ميشود، و نه لاي‌لاي تخديرآميز و غافل‌کننده اورادي مجهول، که آدميان را خواب مي‌کند، بلکه راهي بسوي نجات آدمي به سرمنزلي که خدا در انتظار ورود انسان و صعود و کمال انسان است، و راهش از زمين مي‌گذرد، از خاک، از قلب توده، امت و امي‌ها، نه زبده‌ها و اشراف و برجسته‌گان؛ و تشيع، اسلامي که آگاه از سرنوشت شوم همه اديان، سرنوشت شومي که کتاب خدا و دين خدا پس از چندي از مسجد، که خانه مردم بود، و از محراب، که آستان خداوند، راهي کاخها و قصرها ميشد و خدمت‌گذار قيصرها و بازيچه ساحران و سيماب‌هاي فريبي که ريسمانها را به آن مي‌آغشتند؛ تشيع، اسلامي که ميرفت تا راهي کاخ سبز معاويه شود و از دمشق تا بغداد و از بغداد تا غزنين، و از غزنين تا باب عالي و عالي قاپو، از کاخي به کاخي و از دست قدرتي به قدرتي منتقل گردد و کاوه آهنگري ديگر شود، کوشيد تا راه خويش را از خانه گلين و ساده فاطمه بگذراند و بر خط سرخ شهادتي که در طول تاريخ، نسل به نسل مي‌گذرد عبور کند و در نهايت به نجات مستضعفين و وراثت زمين براي بندگان راستين و رهبري و حکومت و امامت آنان که همواره به بيچارگي و ضعف در زمين محکوم بودند، منجر شود.

از سوي ديگر، روح عدالت‌جوي انسان امروز که آگاه شده است که سرمايه‌داري «پول» را جانشين «خدا» کرده است و «توليد» را جانشين «توحيد» و «اقتصاد» را به‌جاي «عشق» نهاده است و «قدرت» را به‌جاي «حقيقت» و «لذت» را به‌جاي «کمال»، «سلطه بر طبيعت» را به‌جاي «سلطه بر خويش»؛ «قانون جنگل»ي که وارث هزارها سال فرهنگ و تمدن و قانون و حقوق مي‌شود و رابطه‌ها، رابطه گرگاني و سگاني که بر مرداري هجوم برده‌اند و اين بر آن مخلب مي‌کشد و آن بر اين منقار؛ زندگي کردن براي «مصرف»، قرباني کردن «آسايش» براي ساختن و خريدن «وساول آسايش» و در نهايت، انسان پرستنده پرستنده مي‌ماند، اما نه ديگر چون گذشته پرستنده کمال، پرستنده ارزش، پرستنده زيباييها، پرستنده مطلق، خير، بينائي، آفرينندگي، جود، بلکه پرستنده دو چيز: «سرمايه» و «سکس»؛ آگاه از اينکه آدمي اکنون بيگانه پول ميشود و ديوانه لذت و بنده مصرف: مسخ فطرت، بندگي و جنون، در پست‌ترين و ننگين‌ترين شکلش.

من اگر با اين فرهنگ پيوند نمي‌داشتم، اگر راز شرق و روح شرق در جانم تپش نداشت و اگر اسلام را نمي‌شناختم، اگر تشيع در خون من گرماي عشق را جاري نکرده بود و انساني بودم بيگانه و بريده از همه اين سرچشمه‌ها، کسي چون ديگران در غرب، در آمريکاي لاتين، بي‌شک آرزوهايم اين بود: «سوسياليسم»، «اگزيستانسياليسم» و «عشق»؛ سوسياليسم، اگزيستانسياليسم، عشق؛ «عدالت»، «انسانيت» و «پرستش». هيچ‌کدام را انتخاب نمي‌کردم، زيرا از اين سه، از هيچ‌کدام نمي‌توانستم چشم پوشيد؛ آرزو مي‌داشتم که هر سه را با هم مي‌داشتم؛ اما امروز در دنيا کيست که اين هر سه را به من ببخشد؟ هنگامي که مي‌بينم هر روز مسير حرکت جامعه چنين است، هر روز شماره ثروتمندان و سرمايه‌داران کم مي‌شود، اما ثروتها و سرمايه‌هاشان افزون، و برعکس هر روز شمار محرومان و استثمارشوندگان افزون مي‌شود و برخورداري و مکنتشان کم، در چنين رابطه‌اي که انسان را بدل به گرگان وحشي و موشان سکه‌پرست ديوانه پول و اکثريتي که به‌گونه ميشهاي دوشيده و پشم‌بريده و – چه مي‌گويم؟ - پوست‌کنده و قرباني شده، در اين ميان گروهي روباهان دغلکار و مکاري که با فريب و حيله از قبل قدرتمندان و زراندوزان تغذيه مي‌کنند، به قيمت فريب خلق، و نامشان انديشمند، فيلسوف، صاحبان ايدئولوژيهاي رنگارنگ، حزب‌بازان و فکرسازان پرنيرنگ. در چنين نظامي بي‌شک سوسياليسم، دعوت به آزادي انسان از بند افزون‌طلبي، رقابت، مصرف‌پرستي و غارت و فداکردن وجود و زندگي و عاطل‌گذاشتن همه احساسهاي انساني و استعدادهاي خدائي در راه هرچه بيشتر جمع کردن و ربودن، و رهاکردن آدمي از بندگي اقتصاد فردي و انحصار در چهار ديواري مالکيت و اندوختن و انبوه‌کردن هرچه بيشتر سرمايه است و مجال‌بخشيدن به رشد همه ابعاد انساني آدمي و دعوت به برداشتن ديوارهاي ضخيمي که انسان را از انسان جدا مي‌کند، برادري را به تيغ نابرابري مي‌گسلد و دوستي و خويشاوندي و پيوند نوعي را به دشمني و به مسابقه‌اي جنون‌آميز براي پيش تاختن و بيشتر ربودن مي‌خواند؛ سوسياليسم که اجتماع را از صورت جنگلي که جانوران همه در کمين يکديگرند و از صورت ميدان بازي که در آن تنها سواران تيزتک پيش مي‌افتند و پيادگاني که مرکبي ندارند – هرچه تيزگامان پيش‌تازي باشند و دوندگاني صبور و در دوندگي قهرماني کنند - ، پس مي‌افتند، (ديگرگون مي‌کند)، برايم دعوتي است شورانگيز: «تکيه به مردم»، در برابر قدرت و ثروت و فساد و غارت، ايستادن و از برابري و عدالت و حق هر کسي براي زيستن و براي پرورش يافتن و براي برخوردار شدن و کار کردن و رشد يافتن، سخن گفتن، بي‌شک رسالت انساني است، بي‌شک رسالت من است. اما، اما هرگز در آستانه چنين دعوتي و در لحظه انتخاب چنين جبهه‌اي، نمي‌توانم فراموش کنم که «انسان»، همه، اين نيست، گرچه راه انسان شدن «تنها» از اين طريق مي‌گذرد – نمي‌توانم اين دغدغه را از خود دور کنم. در جامعه‌اي که ثروتها به عدالت تقسيم شود و هر کس دسترنج کار خويش را بيابد و انگلها در آن نابود شوند .

کساني که کاري نمي‌کنند، نخورند و همه انسانها به‌جاي اينکه بنده دستگاههاي توليدي شوند که در دست گروهي صاحب دستگاه است، آزاد، فاخر، انسان، براي خويش کار کنند، بي‌شک «عدالت»، تحقق يافته است و زندگي عادلانه چنين است. اما نمي‌توانم، هرگز نمي‌توانم باور کنم که اين پايان راه است. آنچنان که نمي‌توانم باور کنم که راه انسان جز از اين منزل آغاز مي‌تواند شد.

انسانها، هنگامي که در زندگي يک اجتماع روابط خويش را بر بنياد عدالت تنظيم کردند، نخستين سؤال که سؤال سرنوشت اوست پيش مي‌آيد، بيش از همه وقت و عميق‌تر و جدي‌تر از هر جامعه و نظامي که «زندگي عادلانه، آري؛ اما زندگي کردن براي چه؟»

زيرا عدالت، برابري و برخورداري هر کس از برکات زندگي اين جهاني، همه، مايه‌‌هاي زندگي کردن است، اما ساده‌لوحانه است و تحقير آدمي اگر آنچه را که مايه زندگي است، فلسفه زندگي تلقي کنيم. «چگونه» زيستن؟ آري، سوسياليسم به ما پاسخ مي‌دهد. اما «چرا» زيستن؟ اين سؤالي است که انسان با آن آغاز مي‌شود. اگر سوسياليسم نباشد، رشد آدمي ممکن نيست؛ اما رشد به کدام سو؟

تکامل در چه مسير؟ رو به سوي کدامين آرمان و ايده‌آل؟ به انساني که گرسنه است، از معنويت سخن گفتن و از کمال ارزشهاي اخلاقي دم زدن، فريب و فاجعه است. حکمت الهي، آگاهي، معنويت، اخلاق، دين، در جامعه‌اي که از تضاد طبقاتي، از بهره‌کشي، از گرسنگي رنج مي‌برد، «آگاه» کردن اوست به گرسنگي، به استثمار و به اين تضاد؛ و نخستين دعوت دين، دعوت اوست به «برابري»، به «هرکس به اندازه حقش»، و به «سيرشدن» و بزرگترين و مقدس‌ترين «علم»، آموختن به اوست تا ديدگانش را به ريشه‌هاي گرسنگي، تضاد و استثمار بينا کند؛ اما، پس از آن، آنچه مطرح است بالاتر از عدالت است؛ زيرا انسان مطرح است. خلاصه‌کردن انسان در برخورداري درست از زندگي اقتصادي، خلاصه کردن انسان است. نوعي «استضعاف معنوي آدمي» است و نوعي رهاکردن آدمي پس از سوسياليسم در پوچي، بيهودگي، بيگانگي، جمود، سردي، بي‌هدفي، بي‌ايماني. خوب زيستن، بي‌آنکه بدانيم زيستن براي چه؟!

آنچه امروز انسانهاي آگاهي را که به «رفاه» نيز رسيده‌اند، «رنج» مي‌دهد، رنجي که بحرانهاي شگفت و عميق را در «فطرت» آدمي پديد آورده است و قرن ما را، قرن بحران و اضطراب انساني ساخته است، بن‌بست وجودي آدمي است، پرداختن به رنج وجودي آدمي است، و طرح انسان به عنوان بزرگترين مسأله، بزرگترين معما و بزرگترين مجهول. ترس انسان امروز از دو سرچشمه هولناک بر مي‌آيد: در سرمايه‌داري مسخ مي‌شد، گرگ و روباه و موش ميشد، برده پول ميشد، بنده مصرف و پيچ و مهره‌هايي که در دستگاههاي عظيم توليدي و در سلسله مراتب سرسام‌آور اداري «نصب» مي‌شود و بنابراين «مسخ» و بنابراين از خويشتن انساني خويش بيگانه.

و از سوي ديگر و در قطب ديگر، وحشت از اين که آدميان همه در جامعه‌اي که هم‌چون مخروطي به يک رأس مي‌رسد، يک دستگاه، يک اراده، يک جمع، همه را برنامه‌ريزي کند، همه را قالب‌ريزي کند، همه را انتخاب کند و هيچ انساني در آن حق انتخاب، اراده، تجلي ذوق، تنوع انديشه، فکر، فهمِ راه و چگونه زيستن نداشته باشد: سازماني که همه افراد آدمي در آن چيده مي‌شوند و به‌گونه پيش ساخته، جايگزين مي‌شوند و گروهي راه و کار و شکل زندگي و قالبهاي آموزش و استانداردهاي پرورش را بر همه ديکته مي‌کنند، و صفت و خصوصيت و هدف و جنس و فصلش را از پيش انتخاب مي‌کنند، نسلها و نسلها و نسلها را آنچنان از پيش بپرورند و بسازند، همه اراده‌ها موم‌هاي رام، نرم و به فرمان دستهاي نيرومندي که به وکالت از همه حکومت مي‌کنند، درآيد؛ وحشت از اينکه آدمي باز بنده شود، آزاديش را ببازد، انتخاب نداشته باشد و تابع‌آراء گروهي شود که به هر شکل مشروع يا نامشروع، بر همه ابعاد انساني، مادي، معنوي، روحي، ذوقي و فکري، حاکميت و ولايت مي‌يابند؛ وحشت و فرار از اين نظامي که بر فرض که «عدالت»، «حق» و رابطه توليد، توزيع و مصرف را تنظيم کرده باشد، آدمي را قرباني خويش (کرده است). زيرا آدمي يعني آزادي و رشد، يعني تنوع و درگيري. اگر آزادي و تنوع و درگيري و تضاد را از زندگي برداريم، نه تکامل خواهيم داشت و نه معني بودن و زندگي کردني که ويژه آدمي است.

«فرار»، «فرار»، براي بازيافتن آنچه از عدالت عزيزتر است و آنچه از سيري والاتر: «آزاد»بودن. انسان در گرسنگي ناقص است، انسان در استثمارشدن ناقص است، انسان در محروم از سوادبودن ناقص است، انسان در محروم ماندن از نعماتي که خداوند بر سرسفره طبيعت نهاده است ناقص است، اما «انسان» است اما انساني که از «آزادي» محروم است، انسان نيست، زيرا انسان «حيوان» آزاد است؛ يعني اختيار و اراده دارد و اين اختيار و اراده است که او را با طبيعت بيگانه مي‌کند و از حيوانات جدا مي‌سازد و به خدا، اراده مطلق آفرينش، «همانند». آنکه آزادي را از من مي‌گيرد، ديگر هيچ ندارد، که عزيزتر از آن به من ارمغان دهد.

اگزيستانسياليسم در فرار انسان از پليدي و مسخ‌کنندگي سرمايه‌داري خشن و وحشي و ماشينيسمي که از انسان «شيء» مي‌سازد، و بوروکراتيسمي، که از انسان «مهره»، در فرار از «سوسياليسم»ي که از انسان يک «کارمند» و از مجموعه جامعه يک «اداره»، و در نخستين به بيگانگي اقتصادي مي‌رسد و در دومين به بيگانگي سياسي، دعوتي است به بازگشت انسان به خويشتن انساني خويش، تجديد آشنائي با فطرت آزاد، قدسي و متعالي خويش و کندوکاو و جست‌وجو و کشف و شهودي روحاني و عميق و متعالي، براي دست يافتن به پنهاني‌ترين گنجينه‌هائي که فطرت آدمي را ساخته‌اند، و ارزشهايي که به انسان خلق‌وخويي خدائي بخشيده است، و تکيه بر اين ارزشها و تغذيه از اين ذخيره‌ها و کشف اين رازها و درون‌کاوي وجودي آدمي و طرح رنجها، دردها، نيازها، عشقها و دغدغه‌هايي (است) که در عمق وجدان آدمي نهفته است و بال‌وپر دادن به وجود انسان، وجودي که در سرمايه‌داري «قلابي» مي‌شود و در «سوسياليسم»، «قالبي». زيرا به گفته سارتر، اگزيستانسياليسم، بازگشت به وجود انساني و اصالت بخشيدن نه به اقتصاد، نه به عدالت، نه به برابري، نه به برخورداري، نه به قدرت علمي، نه به قدرت بر طبيعت نه به پيشرفت اقتصادي، نه به تمدن، نه به گسترش فرهنگ و نه...، بلکه به انسان و به مجموعه آنچه انسان را «انسان» مي سازد، آنچه در هر دو نظام فراموش مي‌شود، يا مسخ. اين است که هرگز خويش را از دغدغه‌اي که همواره در برابر اگزيستانسياليسم، اين کلمه شورانگيزي که به «من» معني مي‌دهد، به «من انساني»اي که در همه نظامها، در همه زندگي‌ها و در همه اشکال فرضي يا غيبي‌يي که براي زندگي ساخته‌اند، يا پرداخته‌اند يا مي‌خوانند، در خطر است، در خطر ناقص شدن، محوشدن، دگرگون شدن و نفي شدن (دارم، رها نديده‌ام).

فرا رسيدن نوروز باستاني و سال نو 13۸۷ بر همه همكاران عزيز مبارك باد.

اورمزد، نوروز اهورايي مبارك

 ما، در اين لحظه، در اين نخستين لحظات آغاز آفرينش، نخستين روز خلقت، روز اورمزد، آتش اهورايي نوروز را باز برمي‌افروزيم و درعمق وجدان خويش، به پايمردي خيال، از صحراهاي سياه و مرگ‌زده قرون تهي مي‌گذريم و در همه‌ي نوروزهايي كه در زير آسمان پاك و آفتاب روشن سرزمين ما بر پا مي‌شده است، با همه زنان و مرداني كه خون آنان در رگهايمان مي‌دمد و روح آنان در دلهايمان مي‌زند شركت مي‌كنيم و بدين گونه، “بودنِ خويش“‌ را، به عنوان يك ملت، در تندباد ريشه‌برانداز زمانها و آشوب گسيختن‌ها و دگرگون شدن‌ها خلود مي بخشيم، و در هجوم اين قرن دشمنكامي كه ما را با خود بيگانه ساخته و، “خالي از خويش“، ‌برده رام و طعمه زدوده از “‌شخصيت“ اين غرب غارتگر كرده است، در اين ميعادگاهي كه همه نسلهاي تاريخ و اساطير ملت ما حضور دارند، با آنان پيمان وفا مي‌بنديم و “امانت عشق“ را ازآنان به وديعه مي گيريم كه “هرگز نمي ميرم“‌ و “دوام راستين“‌ خويش را بنام ملتي كه در اين صحراي عظيم بشري، ريشه در عمق فرهنگي سرشار از غني و قداست و جلال دارد و بر پايه “اصالت“ خويش، در رهگذر تاريخ ايستاده است، “بر صحيفه عالم ثبت“ كنيم.

"دکتر علي شريعتي"